Chủ động phòng ngừa tiêu chảy cấp mùa nắng nóng

          Bác sĩ khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi Hải Dương khám bệnh cho trẻ mắc tiêu chảy

Phóng viên: Thưa bác sĩ, mùa hè năm nay số bệnh nhân mắc các bệnh tiêu hóa điều trị tại khoa có xu hướng gia tăng như thế nào?

BSCKI Nguyễn Hồng Nghiệp: Thực tế ghi nhận tại Khoa Tiêu hóa cho thấy, số bệnh nhân nhập viện điều trị đã tăng rõ rệt trong thời gian gần đây. Từ ngày 1/1 đến ngày 21/6/2026, khoa đã điều trị 961 bệnh nhân mắc các bệnh lý tiêu hóa. Những tháng đầu năm, trung bình mỗi tháng khoa tiếp nhận khoảng 140-160 bệnh nhân, mỗi ngày có khoảng 35-40 bệnh nhân điều trị nội trú.

Tuy nhiên, từ tháng 5 đến nay, số lượng bệnh nhân tăng lên khoảng 180-200 bệnh nhân mỗi tháng, cao hơn trên 20% so với các tháng trước. Đây cũng là thời điểm thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng kéo dài, thực phẩm dễ ôi thiu, vi khuẩn phát triển mạnh. Đồng thời, trẻ bước vào kỳ nghỉ hè, thay đổi chế độ sinh hoạt, ăn uống nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống giải khát, thức ăn đường phố... khiến nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa, đặc biệt là tiêu chảy cấp, tăng cao. Trẻ nhỏ vẫn là nhóm đối tượng dễ mắc bệnh nhất do sức đề kháng còn non yếu và khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh còn hạn chế.

Phóng viên: Những dấu hiệu nào giúp cha mẹ sớm nhận biết trẻ bị tiêu chảy cấp thưa bác sĩ?

BSCKI Nguyễn Hồng Nghiệp: Tiêu chảy cấp được xác định khi trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ ba lần trở lên trong vòng 24 giờ và thời gian mắc bệnh dưới 14 ngày.

Ngoài đi ngoài nhiều lần, trẻ có thể sốt, nôn, đau bụng, quấy khóc, mệt mỏi, chán ăn. Điều đáng lo ngại nhất là tình trạng mất nước. Cha mẹ cần chú ý nếu trẻ khát nhiều, môi khô, mắt trũng, tiểu ít, da khô hoặc li bì. Trường hợp phân có máu, trẻ sốt cao kéo dài hoặc nôn liên tục cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được điều trị kịp thời.

Phóng viên: Khi trẻ bị tiêu chảy cấp, cha mẹ cần xử trí như thế nào?

BSCKI Nguyễn Hồng Nghiệp: Nguyên tắc quan trọng nhất là bù nước và điện giải sớm bằng dung dịch Oresol pha đúng hướng dẫn. Tiếp tục cho trẻ bú mẹ nếu còn bú, duy trì chế độ ăn phù hợp với thức ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ. Không nên cho trẻ nhịn ăn hay nhịn uống vì điều này sẽ làm tình trạng mất nước và suy dinh dưỡng nặng hơn. Bên cạnh đó, cha mẹ nên bổ sung kẽm cho trẻ theo hướng dẫn của bác sĩ để rút ngắn thời gian mắc bệnh và giảm nguy cơ tái phát.

Phóng viên: Nhiều gia đình thường tự mua thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh cho trẻ. Bác sĩ có khuyến cáo gì?

BSCKI Nguyễn Hồng Nghiệp: Đây là một sai lầm khá phổ biến. Phần lớn các trường hợp tiêu chảy cấp ở trẻ em do vi rút gây ra nên không cần sử dụng kháng sinh. Việc tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh không những không hiệu quả mà còn có thể làm bệnh nặng hơn, che lấp triệu chứng hoặc gây tác dụng không mong muốn. Cha mẹ chỉ nên sử dụng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ và cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu mất nước hoặc diễn biến nặng.

Phóng viên: Theo bác sĩ, người dân cần làm gì để phòng bệnh hiệu quả trong mùa nắng nóng?

BSCKI Nguyễn Hồng Nghiệp: Để phòng ngừa tiêu chảy cấp, mỗi gia đình cần thực hiện tốt nguyên tắc ăn chín, uống sôi, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách và không sử dụng thức ăn đã ôi thiu. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, trước khi chế biến thực phẩm và sau khi đi vệ sinh.

Đối với trẻ nhỏ, cần cho bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý và tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo. Khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy, cần theo dõi sát và đưa đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường để hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn bác sĩ!

                                                        Nguồn: CDC Hải Phòng                                                             

                                                                                                                                                                                                         Hải Hà