CÁCH PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH Ở TRẺ EM

Các nguy cơ phổ biến và biện pháp phòng tránh

1. Phòng tránh vật sắc nhọn đâm

Trẻ nhỏ rất thích tiếp xúc với mọi vật nên có nguy cơ cao bị các vật sắc nhọn cắt, đâm vào người. Người chăm sóc trẻ nên hết sức chú ý:

• Để các đồ vật sắc nhọn trong gia đình như: dao, kéo, cưa, … lên cao, an toàn hoặc có giá treo ngoài tầm với của trẻ.
• Không chọ trẻ chơi với các vật dụng sắc nhọn trong gia đình hoặc chơi ở nơi có nhiều vật dụng sắc nhọn xung quanh như mảnh kính vỡ, đá nhọn, đinh,…
• Sơ cấp cứu: Nhanh chóng rửa sạch, sát trùng và cầm máu vết thương, sau đó đưa trẻ tới cơ sở y tế gần nhất.

2. Phòng tránh ngộ độc thực phẩm, thuốc, hoá chất

Phổ biến nhất ở các trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, do các bé chưa nhận diện phân biệt được tên của các loại thuốc, hoá chất và hay có thói quen đưa đồ vật lên miệng để cảm nhận.

• Người chăm sóc trẻ cần cất kỹ hoặc để xa tầm với của trẻ các loại thuốc, hoá chất  như: thuốc trừ sâu, thuốc chuột, thuốc chữa bệnh,…
• Hướng dẫn trẻ, cho trẻ ăn, uống sạch, không ăn thức ăn lạ, thức ăn ôi thiu, các loại nấm mọc dại,…
• Không sử dụng các vật chứa hoá chất để đựng đồ ăn, uống.
• Không sử dụng các vật đựng đồ ăn, uống để chứa các chất khác như: rượu, xăng, cồn,…
• Sơ cấp cứu: Nếu chẳng may trẻ uống nhầm các loại hoá chất độc hại nguy hiểm thì phải gây nôn cho trẻ ngay và nhanh chóng chuyển trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

3. Phòng tránh động vật cắn

Trẻ em dễ bị động vật cắn, húc vì bản tính trẻ em rất hiếu động và tò mò hay trêu chọc súc vật và chưa lường hết được sự nguy hiểm.

• Cần dạy cho trẻ biết, trong các loại động vật thường gặp thì con vật nào nguy hiểm, con vật nào không nguy hiểm.
• Cần dạy trẻ không trêu chọc khi chó, mèo đang ngủ, đang ăn, hoặc đang chăm con (cho bú…); không nghịch ném hoặc giật đuôi chó, mèo và các vật nuôi khác.
• Thường xuyên để mắt lúc trẻ chơi mà xung quanh có súc vật nuôi như: chó, mèo…  không lại gần chó, mèo và các vật nuôi khác.
• Lưu ý khi nuôi chó, mèo: Chó, mèo phải được tiêm vaccine phòng dại theo định kì. Không thả chó bừa bãi. Khi cho chó ra đường phải có rọ mõm.
• Nếu thấy chó lạ gầm gừ thì tuyệt đối không chạy hay hét lên, cách tốt nhất là đứng im, không động đậy, không nhìn vào mắt chó.
• Không bao giờ để trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ một mình với các vật nuôi trong nhà.
• Sơ cấp cứu: rửa vết cắn bằng nhiều nước và xà phòng, nếu cần có thể sử dụng bất cứ loại nước sạch nào có sẵn, rồi chuyển trẻ tới cơ sở y tế. Lưu ý: không băng kín vết cắn.

4. Phòng tránh hóc, tắc nghẹn đường thở

Trẻ nhỏ rất dễ bị ngạt, tắc đường thở khi nuốt hoặc nhét các vật gây tắc đường thở vào miệng, mũi. Để phòng tránh, người chăm sóc trẻ cần:

• Cho trẻ ăn thức ăn đã được nghiền nhuyễn, không lẫn xương, hạt.
• Để các đồ vật tròn, dễ nuốt như: cúc áo, đồng xu, các loại hạt trái cây, đồ chơi nhỏ,… xa ngoài tầm với của trẻ.
• Khi ăn cơm, ăn bột không để trẻ ngả đầu về phía sau và không để trẻ vừa ăn vừa cười đùa.
• Dạy trẻ không nên chơi trò dùng túi ni lông, chăn gối để chụp, đè lên đầu, mặt.
• Sơ cấp cứu: nhanh chóng lấy dị vật ra khỏi mũi, miệng trẻ. Để  trẻ cúi hoặc nằm sấp trên đùi, đầu thấp hơn cơ thể. Vỗ nhiều lần vào phần lưng giữa hai vai trẻ để dị vật bật ra. Nếu trẻ bất tỉnh thì phải hà hơi thổi ngạt miêng – miệng và nhanh chóng chuyển ngay trẻ tới cơ sở y tế gần nhất.

5. Phòng tránh bỏng

Trẻ em, đặc biệt từ 2-5 tuổi dễ bị bỏng vì tính hiếu động, tò mò và do bất cẩn của người chăm sóc trẻ. Bỏng rất nguy hiểm, nếu bỏng nặng có thể để lại di chứng. Người chăm sóc trẻ cần:

• Làm cửa chắn quanh khu vực nấu ăn.
• Để xa tầm với của trẻ các đồ ăn, uống mới nấu còn nóng như nồi canh, siêu nước sôi, phích nước nóng, vật liệu dễ cháy nổ như gas, xăng, cồn,…
• Hướng dẫn trẻ không nghịch lửa và các đồ dùng có thể tạo ra lửa như: diêm, bật lửa.
• Sơ cấp cứu: khi trẻ bị bỏng, cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi nguồn gây bỏng, ngâm vùng cơ thể bị bỏng vào nước mát trong vòng 15-30 phút, tuyệt đối không xối nước mạnh hay chà xát vết bỏng. Chuyển trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

6. Phòng tránh điện giật

Điện giật rất nguy hiểm vì gây bỏng, tổn thương thần kinh và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Người chăm sóc trẻ cần:

• Lắp đặt, để ổ điện lên cao, ngoài tầm với của trẻ.
• Dùng ổ cắm điện có nắp đậy hoặc lấy băng dính dán những ổ điện ít dùng đến hoặc ở dưới thấp, trẻ có thể sờ vào được.
• Không dùng dây điện không có phích cắm để cắm trực tiếp vào ổ điện.
• Phải thường xuyên kiểm tra hệ thống điện trong gia đình đề phòng điện hở.
• Dạy trẻ không chơi ở những nơi có nhiều đường dây điện, không trèo lên cột điện, không thả diều gần đường điện.
• Không trú mưa dưới gốc cây to đề phòng sét đánh.
• Sơ cấp cứu: Bằng mọi cách cách ly nạn nhân ra khỏi nguồn điện một cách an toàn. Nếu nạn nhân đã bất tỉnh, phải kêu gọi mọi người giúp đỡ, gọi cấp cứu ngay đồng thời tiến hành cấp cứu ngừng tuần hoàn cho đến khi đội cứu thương đến.

Phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em là một hoạt động y tế dự phòng quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng và tương lai của thế hệ trẻ. Mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng đều có thể chung tay xây dựng môi trường an toàn – lành mạnh – không tai nạn cho trẻ.

Lê Tuyến